Tại sao OPC hay cháy tiền
Lợi nhuận ≠ tiền trong tài khoản.
Điểm nổi bật
- Lợi nhuận tính theo việc đã bán. Dòng tiền tính theo tiền thật vào và ra. Hai con số này có thể lệch nhau rất xa trong cùng một tháng.
- Một nửa số doanh nghiệp nhỏ trong khảo sát của JPMorgan Chase Institute chỉ có đủ tiền cho 27 ngày chi tiêu thông thường.
- Bốn chỗ tiền hay "rò": khách nợ, nhập hàng trước, chủ rút tiền nhà, và khoản lớn trả một lần (thuế, thuê nhà theo quý).
- Công ty TNHH một thành viên phải tách chi tiêu cá nhân, gia đình của chủ với chi tiêu của công ty. Đây là nghĩa vụ theo Luật Doanh nghiệp.
- Việc đầu tiên cần làm: mỗi tuần nhìn tiền vào, tiền ra, tiền còn lại. Xem tại Đơn hàng → Thu chi.
Tháng này bán được nhiều hơn tháng trước, sổ sách báo có lãi, nhưng cuối tháng tài khoản lại gần cạn. Đây là tình huống quen thuộc nhất của người kinh doanh một mình. Lý do không nằm ở việc bạn bán kém. Lý do là lợi nhuận và tiền trong tài khoản là hai thứ khác nhau.
1. Lợi nhuận khác tiền ở đâu?
- Lợi nhuận = doanh thu của hàng đã bán − chi phí của chính số hàng đó. Con số này trả lời câu hỏi "làm ăn có lời không".
- Dòng tiền = tiền thật đã vào tài khoản − tiền thật đã ra. Con số này trả lời câu hỏi "tháng sau còn tiền trả các khoản không".
Bạn có thể có lãi mà vẫn hết tiền, vì có những khoản làm tiền ra khỏi tài khoản nhưng không (hoặc chưa) được tính vào chi phí, và có những khoản doanh thu đã ghi nhưng tiền chưa về.
Trong ví dụ trên, bạn lãi 20 triệu. Nhưng khách còn nợ 30 triệu, bạn đã nhập trước 25 triệu tiền hàng cho tháng sau, và rút 15 triệu lo việc nhà. Nhờ nhà cung cấp cho trả chậm 25 triệu nên tài khoản chỉ giảm 25 triệu. Tháng sau khoản trả chậm đó đến hạn.
2. Bốn chỗ tiền hay "rò"
- Khách nợ. Bán xong chưa thu, hoặc bán qua sàn và tiền về chậm một đến hai tuần. Doanh thu đã có, tiền thì chưa.
- Nhập hàng trước. Tiền nằm trong kho dưới dạng hàng tồn. Hàng càng chậm bán, tiền càng bị giữ lâu.
- Chủ rút tiền nhà. Tiền học của con, tiền chợ, tiền sửa xe đi thẳng từ tài khoản bán hàng. Mỗi khoản nhỏ, cộng lại thành khoản lớn nhất tháng.
- Khoản lớn trả một lần. Thuế theo quý, thuê nhà trả 3 tháng, phần mềm trả theo năm. Chúng đến đúng lúc bạn không chuẩn bị.
3. Đệm tiền của doanh nghiệp nhỏ mỏng đến mức nào?
JPMorgan Chase Institute phân tích giao dịch của 597.000 doanh nghiệp nhỏ tại Mỹ và thấy một nửa trong số đó chỉ giữ đủ tiền cho 27 ngày chi tiêu thông thường1. Đây là số liệu của Mỹ, cũ gần mười năm, nên chỉ dùng để hình dung. Điều rút ra vẫn đúng với một tiệm nhỏ ở Việt Nam: chỉ cần một tháng khách trả chậm hoặc một đợt hàng về sớm là đủ căng.
4. Ba câu hỏi mỗi sáng thứ Hai
- Tuần qua tiền vào bao nhiêu? (tiền thật đã về, không tính đơn chưa trả)
- Tuần qua tiền ra bao nhiêu?
- Hiện còn bao nhiêu, và 30 ngày tới có khoản lớn nào đến hạn?
Trong VAIOnlyOne, vào Đơn hàng → Thu chi để xem tổng thu, tổng chi và lãi lỗ theo tháng, chia theo danh mục. Tiền khách trả cho đơn được ghi vào sổ ngay khi bạn ghi nhận thanh toán. Mục Công nợ cho biết ai còn nợ, bao nhiêu và quá hạn mấy ngày.
5. Việc làm ngay hôm nay
- Mở sao kê 30 ngày gần nhất, đánh dấu những khoản là tiền nhà. Cộng lại. Con số này thường làm bạn bất ngờ.
- Liệt kê các khoản khách chưa trả. Khoản nào quá 7 ngày thì nhắc trong tuần này.
- Ghi vào lịch các khoản lớn của 3 tháng tới: hạn thuế quý, tiền nhà, phí phần mềm.
Bài tiếp theo hướng dẫn cách ghi sổ thu chi trong 15 phút mỗi ngày để ba câu hỏi trên luôn có sẵn câu trả lời.
Nhập doanh thu năm và ngành nghề, xem ngay thuế GTGT, thuế TNCN và cách tính có lợi hơn.
Tính thửĐể trợ lý AI làm phần việc này cho bạn
VAIOnlyOne trả lời khách trên Facebook và Zalo, soạn bài đăng, theo dõi đơn hàng và nhắc hạn thuế. Trợ lý soạn sẵn, bạn chỉ cần duyệt. Trợ lý Thuế & Pháp lý và toàn bộ bài học có sẵn trong mọi gói.
Dùng thử miễn phí Xem VAIOnlyOne làm được gìNguồn trích dẫn
- 1JPMorgan Chase Institute — Cash is King: Flows, Balances, and Buffer Days (09/2016)597.000 doanh nghiệp nhỏ tại Mỹ, số liệu 02–10/2015; dùng để tham khảo
- 2Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14 — khoản 3 Điều 77 (nghĩa vụ của chủ sở hữu công ty TNHH một thành viên)Hiệu lực từ 01/01/2021; sửa đổi bởi Luật 76/2025/QH15